برخی حوادث واتفاقات مرا به یاد شعری میاندازد که یکی ازبیماران روانی برروی تخت بیمارستانی خود دریکی ازمراکز روانپزشکی اصفهان درسال 72-73 نوشته بود وما برای کارورزی واجرای عملی آزمون رورشاخ به عنوان دانشجوی روانشناسی بالینی بدانجارفته بودیم.

"خوش عالمی است عالم دیوانگی اگر **موی دماغ ما نشودمرد عاقلی!"

من آن زمان هم بادیدن این شعر متعجب شدم چراکه مضمون شعر برنوعی انتقاد از محیط ظاهرا" عاقل وسالم حکایت داشت . ودرواقع به نوعی به واکنش اجتماعی بیمار مربوط میشد وبنابراین من تلاش کردم بیشتر با بیمار آشنابشم واز شعر نوشتاری ازش پرسیدم وایشون توضیح دادند"درسته دیگران مارادیوانه میدانند ولی واقعیت این است که محیط مارا آزرده است وما از محیط بیزاریم !! بنابراین به عالم تنهایی پناه آوردیم وخیلی هم برایمان صفا دارد ولی باز مدعیان سلامت ول کنمان نیستند و......!!!!"

من آنروز که دانشجوی ترم شش بودم وزیادهم تجربه گرمی وسختی روزگار رانچشیده بودم گفته های بیماررا نوعی روانپریشی تصورکردم وبرای خودم تحلیل کردم که بیماران روانی درواقع قدرت سازگاری کمتری دارند ویا مقاومت شکننده ای دارند ولی هیچ متوجه نشدم که کدام موقعیت وکدام شرایط وی را ناچار به چنین حالاتی نموده است واین خطای من "خطای اسنادی بنیادی" بوده است که روانشناسان اجتماعی بدان پردازش نموده اند وثابت کرده اند که آدمها درموقع قضاوت درمورد دیگران بیشتر رفتارهای افرادرا می بینند تا موقعیتهای مسبب رفتار را وبدین خاطرنیز درقضاوتشان وقتی فردی را میخواهند موردداوری قرار دهند بیشتر به رفتارهای اوتمایل دارند واین خود خطای بزرگی در قضاوت ماانسانها می باشد. چراکه هررفتاری زائیده محیطی وموقعیتهایی است واگرما تحلیل علمی درستی را دنبال کنیم باید به عوامل موقعیتی نیز توجه نماییم وگرنه هم قضاوت خطا خواهیم نمود وهم دفاع غلطی انجام خواهیم داد.

بنابراین بادیدن یک بیمارروانی نباید زود متوجه رفتارهای وی شویم واینکه چه کار می کند ویا نمی کند بلکه باید به عوامل محیطی ویرانگر نیز بهادهیم .

باوربفرمایید برخی مواقع محیط آنقدرسیاه سیاه می شود وآنقدر زور وقلدری وریا وتظاهر درآن نمود پیدامی کند که برای آدمیزاد راهی به جز دیوانگی نمی ماند!! ودرواقع درچنین شرایطی آدم یاد بهلول داننده ودیوانه می افتد که برای ابراز نظر ولو مورد اقبال عموم نبوده وتمسخر میشده ولی دربرهه ای ازتاریخ منشاء خدمات شایانی بوده است  .

پس یادمان باشد هردیوانه ای میتواند داننده ای باشد که بعلت شرایط محیطی چنان نمود پیدا کرده است واگر به شعر آغازین بحث خوب دقت کنیم واقعا" خوش عالمی است عالم دیوانگی ......